Sprawa inwestycji określanej jako zamek w Stobnicy od kilku lat pozostaje jednym z najbardziej wyrazistych przykładów napięcia między procesem inwestycyjnym a ochroną środowiska. Jej przebieg obejmował decyzje organów ochrony środowiska, spory z udziałem organizacji społecznych oraz postępowania sądowe, które doprowadziły m.in. do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2026 r. (III OSK 1974/24). Tym razem osią sporu nie była już sama dopuszczalność inwestycji, lecz granice stosowania instytucji wznowienia postępowania administracyjnego.
Przedmiotem sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem było wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji wydanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, określającej warunki prowadzenia robót melioracyjnych w związku z realizacją przedsięwzięcia.
CZY PRZEKROCZENIE PARAMETRÓW INWESTYCJI TO NOWA OKOLICZNOŚĆ ?
Kluczowym problemem było ustalenie, czy ujawnione w trakcie realizacji inwestycji przekroczenie deklarowanej powierzchni przekształconej (ponad 2 ha) może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. NSA przyjął stanowisko jednoznaczne, uznając, że taka sytuacja nie mieści się w przesłance „nowych okoliczności faktycznych” w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podkreślił, że chodzi wyłącznie o okoliczności istniejące w chwili wydania decyzji, które nie były wtedy znane organowi. Tymczasem przekroczenie zakresu inwestycji ujawniło się dopiero na etapie jej realizacji, a więc nie może być traktowane jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego.
GRANICE MIĘDZY DECYZJĄ A JEJ WYKONANIEM
Najważniejszy fragment uzasadnienia dotyczy wyraźnego rozróżnienia dwóch porządków: oceny samej decyzji administracyjnej oraz oceny sposobu jej wykonania. NSA zaakcentował, że decyzja powinna być analizowana według stanu istniejącego w chwili jej wydania, natomiast odstępstwa od jej warunków, ujawnione później, nie przesądzają o jej wadliwości. W tym kontekście Sąd wskazał, że naruszenia powstałe na etapie realizacji inwestycji powinny być przedmiotem odrębnych postępowań.
Do tej sprawy będę jeszcze wracać na blogu po sporządzeniu przez NSA uzasadnienia pisemnego tego wyroku.
